Zieleń w mieście
Prowadząca: dr Maria Środoń
Zajęcia Zieleń w mieście skierowane są do studentów zainteresowanych problematyką miejską i chcących rozszerzyć wiedzę o społeczne aspekty przyrody w mieście. Pierwszy blok zajęć poświęcony jest podstawowym pojęciom, takim jak zrównoważony rozwój, usługi ekosystemów, bioróżnorodność i in. W drugim bloku analizujemy konflikty społeczne ostatnich lat, u źródła których leżały spory o zieleń i omawiamy nowe zjawiska miejskie związane z przyrodą: partyzantkę ogrodniczą, ogrody komunalne, rolnictwo miejskie, a także innowacyjne rozwiązania związane z tzw. „zieloną architekturą". Trzecią część zajęć poświęcamy na wyjścia w teren i oglądanie nowych zjawisk związanych z zielenią w mieście, takich jak np. miejska pasieka, ogród społecznościowy, miejskie ogrody działkowe.
W ramach zajęć przewidzianych jest kilka wyjść w teren.
Lektury:
- Bolund, P. i Hunhammar, S., 1999. Ecosystem services in urban areas. Ecological Economics, 29(2), s. 293–301. Dostęp on-line: http://www.fao.org/uploads/media/Ecosystem_services_in_urban_areas.pdf
- Dobre praktyki wykorzystania usług ekosystemów, „Zrównoważony Rozwój – Zastosowania 3”, 2012, Fundacja Sędzimira. Dostęp on-line: http://www.sendzimir.org.pl/images/zrz_3_pl/06_dobre_praktyki_wykorzystania_uslug_ekosystemow.pdf
- Dobre praktyki zarządzania wodą deszczową w miastach, „Zrównoważony Rozwój – Zastosowania 5”, 2014, Fundacja Sędzimira, s. 115-127. Dostęp on-line: http://sendzimir.org.pl/images/zrz-5-pl/ZRZ5_08Dobre_praktyki.pdf
- Dubrowska M., Ogródkowa pasjonatka: szuka kompostu na bazarkach, „Gazeta Wyborcza”, 13.08.2012. Dostęp on-line: http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34889,12297658,Ogrodkowa_pasjonatka__szuka_kompostu_na_bazarkach.html
- Edyta Rosłon-Szeryńska, Ochrona drzew w mieście a postrzegane zagrożenie bezpieczeństwa, „Zrównoważony rozwój - Zastosowania”, Nr 3, wyd. Fundacja Sędzimira, s. 51-65. Dostęp on-line: http://sendzimir.org.pl/sites/default/files/wzr4/wzr4-4.pdf
- Emily Wax, Guerilla gardeners spread seeds of social change, “Washington Post”, 14.04, 2012. Dostęp on-line: https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/2012/04/14/gIQArAA6HT_story.html
- Gómez-Baggethun E. i in., Urban ecosystem services, w: Thomas Elmqvist i in., Urbanisation, Biodiversity and Ecosystem Services: Challenges and Opportiunities. A Global Assessment, Springer Open, 2013, s. 175-251. Dostęp on-line: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-94-007-7088-1.pdf
- http://www.sendzimir.org.pl/images/zrz_3_pl/02_bariery_dla_utrzymania_drzew_w_miastach.pdf
- Jodie – człowiek ziemi, Ulica Ekologiczna, 16.08.2012. Dostęp on-line: http://ulicaekologiczna.pl/ekomiejsca/jodie-czlowiek-ziemi/
- Kalinowska A., Różnorodność biologiczna w miastach – ofiara czy beneficjent zmian klimatu?, Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym UW: http://ucbs.uw.edu.pl/wp-content/uploads/Kalinowska-A.R%C3%B3%C5%BCn.bio-miasto-i-klimat3.pdf
- Kaźmierczak A., Innowacyjne metody wspierania tworzenia zielonej infrastruktury w miastach: współpraca władz lokalnych z inwestorami i właścicielami budynków, „Zrównoważony Rozwój – Zastosowania 4”, 2013, Fundacja Sędzimira, s. 99-109. Dostęp on-line: http://sendzimir.org.pl/sites/default/files/wzr4/wzr4-7.pdf
- Kowalczyk A., Zielone dachy szansą na zrównoważony rozwój terenów zurbanizowanych, „Zrównoważony Rozwój – Zastosowania 2”, 2011, Fundacja Sędzimira. Dostęp on-line: http://sendzimir.org.pl/images/ZR_2/5_PL.pdf
- Kronenberg J., Bariery dla utrzymania drzew w miastach i sposoby pokonywania tych barier, „Zrównoważony rozwój – Zastosowania”, Nr 3, wyd. Fundacja Sędzimira, s. 31-49.
- Kronenberg j., Bergier T., Lisicki P., Usługi ekosystemów w praktyce a ogrody działkowe, w: Marek Kosmala (red.), Ogrody działkowe w miastach – bariera czy wartość?, Toruń 2013, s. 159-168
- Kronenberg J., Usługi ekosystemów w miastach, „Zrównoważony rozwój – Zastosowania”, Nr 3, wyd. Fundacja Sędzimira, s. 11-28, dostęp on- line: http://www.sendzimir.org.pl/images/zrz_3_pl/01_uslugi_ekosystemow_w_miastach.pdf
- Latkowska M., Ogrody działkowe – miejsca „zielonej terapii, w: Marek Kosmala (red.), Ogrody działkowe w miastach – bariera czy wartość?, Toruń 2013, s. 169-176.
- Luniak M. i in., “Przyroda Parku Skaryszewskiego” – raport z realizacji Projektu w 2014 roku, dostęp on-line: http://www.miastoiptaki.pl/wp-content/uploads/2015/04/RAPORT-20IV15_CC-BY-NC.pdf
- Luniak M., Przyrodnik o Ogrodzie Krasińskich: Degradujące skutki, „Gazeta Wyborcza”, 20.01.2013. Dostęp on-line: http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34889,13261479,Przyrodnik_o_Ogrodzie_Krasinskich__Degradujace_skutki.html
- Miejska Partyzantka Ogrodnicza: http://zielonemiasto.org/miejska-partyzantka-ogrodnicza/
- Mizgajski A., Świadczenia ekosystemów jako rozwijające się pole badawcze i aplikacyjne, “Ekonomia i środowisko”, nr 37, 2010, s. 10-19.
- Papuziński A., Filozoficzne aspekty zrównoważonego rozwoju – wprowadzenie, „Problemy Ekorozwoju”, 2006, vol.1 No2, str. 25-32. Dostęp on-line: http://ekorozwoj.pol.lublin.pl/no2/c.pdf
- Pawłowska M., Partycypacja społeczna w podejmowaniu decyzji dotyczących przyrody w mieście, „Zrównoważony rozwój – Zastosowania”, Nr 3, wyd. Fundacja Sędzimira, s. 51-70.
- Sanecka J., Ogród komunalny w Sztokholmie – Tradgard Pa Sparet, Usługi Ekosystemów: http://uslugiekosystemow.pl/?q=node/392
- Sommer, R. i in., 1994. The social benefits of resident involvement in tree planting. Journal of Arboriculture, 20(3), s. 170–175. Dostęp on-line: http://www.sfrc.ufl.edu/urbanforestry/Resources/PDF%20downloads/Sommer_1994.pdf
- Stachowiak M., Współpraca czy wojna? Casus dwóch warszawskich parków, w: Jolanta Zientek-Varga, Ja dbać o drzewa. Dobre praktyki ochrony zadrzewień, Fundacja Ekorozwoju, Wrocław 2013, s. 91-102.
- Turkmen-Dervisoglu G., Gezi: the park that schook up Turkey, Open Democracy, 3.06.2013. Dostęp on-line: https://www.opendemocracy.net/gulay-turkmen-dervisoglu/gezi-park-that-shook-up-turkey
- Urban Agriculcture. Food, Jobs and Sustainable Cities, United Nations Development Programme, 1996, s. 3-9. Dostęp on-line: http://www.trabal.org/courses/pdf/UN-Urban%20Agriculture%20-%20Part%20one.pdf
- Urzykowski T., Ten ogród to nie rezerwat. Tych drzew nie powinno być, „Gazeta Wyborcza”, 23.01.2013. Dostęp on-line: http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,13278704,Ten_ogrod_to_nie_rezerwat__Tych_drzew_nie_powinno.html
- Wojtczuk M., Obezwładniające: w Warszawie w 6 lat wycięto aż 150 tys. drzew, „Gazeta Wyborcza”, 12.02.2015. Dostęp on-line: http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34889,17394205,Obezwladniajace__w_Warszawie_w_6_lat_wycieto_az_150.html
- Raporty z konsultacji Pola Mokotowskiego:
- Raport z badań psychologów środowiskowych „Diagnoza użytkowania Pola Mokotowskiego: http://konsultacje.um.warszawa.pl/sites/konsultacje.um.warszawa.pl/files/diagnoza_pole_mokotowskie_10d_0.pdf
- Raport z 3 warsztatów z użytkownikami Pola Mokotowskiego oraz 2 terenowych punktów konsultacyjnych: http://konsultacje.um.warszawa.pl/sites/konsultacje.um.warszawa.pl/files/raport-pole_mokotowskie_final.pdf
- Raport z warsztatów charette